20–22 ноябрь 2015 йыл,

Өфө ҡалаһы, БР-ҙың «Конгресс-холл» ДУП-ы

Просим Вас срочно прислать по e-mail план-график запланированных в рамках конкурса мероприятий с июня по ноябрь месяцы текущего года по запросу Оргкомитета конкурса.

Календарь

«    Март 2014    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31 

Архив

Январь 2016 (26)
Декабрь 2015 (53)
Ноябрь 2015 (7)
Октябрь 2015 (12)
Сентябрь 2015 (1)
Август 2015 (2)

Погода в республике Прогноз погоды


Образование территориальной автономии Башкортостана и его влияние на формирование Российской Федерации

 

Сегодня Республика Башкортостан – один из развитых регионов России, крупный центр экономики, образования и культуры. Начало всему этому было положено 96 лет тому назад, когда 15 ноября 1917 г. в                       г. Оренбург в историческом для башкир здании, Караван-сарае Башкирское центральное шуро провозгласило автономию Башкортостана.

Впервые вопрос об автономии был поднят башкирской делегацией в мае 1917 г. на I Всероссийском мусульманском съезде в Москве. Затем в Оренбурге Сагит Мрясов, уроженец с. Мрясево Оренбургской области, и Аллаберды Ягафаров, уроженец села Блявтамак Оренбургской области, провели большую работу по организации I Башкирского съезда. Вопрос об автономии подробно рассматривался на I и II башкирских съездах в конце июля и августа 1917 года, соответственно в Оренбурге и Уфе. В принятой I Всебашкирским областным съездом декларации говорилось  о «свободной республиканской России», в которой башкирам надлежит получить «национальную автономию одновременно с автономией других степных тюркских народов».

Башкирский областной совет после II съезда развернул весьма энергичную работу по подготовке к объявлению башкирской автономии. Решения съезда нашли широкую поддержку у башкирского народа.

Башҡорт  автономиялы совет социалистик республикаһы төҙөлөүенең  тарихи әһәмиәте

      Теүәл биш йыл элек, БАССР-ҙың барлыҡҡа килеүенең 90 йыллыҡ юбилейын билдәләү айҡанлы «Башҡортостан автономияһын иғлан итеү сиктәрендә Рәсәй Федерализмы сығанаҡтары» исеме аҫтында Бөтә Рәсәй фәнни-ғәмәли конференцияһы булып уҙғайны. Ундағы сығыш яһалған телмәрҙәрҙең, тезистарҙың эстәлеген тағы ла бер тапҡыр ҡарап сыҡҡандан һуң, ошо ваҡыт арауығында, айырыуса һуңғы айҙарҙа был йүнәлештә күп кенә үҙәрештәрҙең булып үткәне күҙгә ташлана. Тағы ла күпмелер биш йылдан һуң  республикабыҙға нигеҙ һалыныуға  100 йыл тулыуын иҫәпкә алһаҡ, уның тарихи әһәмиәте һәм килешеүҙең Рәсәй федерализмына нигеҙ һалыуҙағы өлөшө хаҡында иҫкә алыу бөгөн бөтә яҡтан да бик әһәмиәтле. Сөнки «федерализм», «милләттәрҙең үҙбилдәләнешкә хоҡуғы”кеүек терминдар күпмелер ваҡыт юғалыңҡырап торғандан һуң, билдәле сәйәси сәбәптәр арҡаһында киң ҡулланыла башланы.

Хөрмәтле ултырышта ҡатнашыусылар!

 

Уважаемые участники заседания!

 

         Башҡортостанда ерле автономияның барлыҡҡа килеүе 1917 йылдың 20-27 июлендә Ырымбурҙа үткән Беренсе  башҡорт ҡоролтайында кабул ителгән ҡарарҙарға барып тоташа. Унда автономия хәрәкәтенең тәүге программа документтары әҙерләнә.

        Илдә барған һуғышҡа, тартипһеҙлеккә, законһыҙлыҡҡа килтергән ваҡытлы хөкүмәттең һәм яңы большевиктар власының сәйәсәтенә ҡарата кире ҡарашын башҡорт үҙәге Шураһы 1917 йылдың 11 ноябрендә ҡабул ителгән 1-се фарманында белдерә. Унда Башҡорт халҡы власты үҙ ҡулына алыуы, халыҡтың үҙе хаҡында үҙе хәстәрлек күреүе, үҙ ғумерен, ҡанын, йәнен үҙ көсө менән һаҡлауы берҙән-бер ҡотолоу сараһы тейелә. Беҙ ерле автономия алыу өсөн көрәшәбеҙ. “Беҙ большевик та, меньшевик та түгел, беҙ тик башҡорттар. Ике миллионлы башҡорт халҡы ошондай әһәмиәтһеҙ сәйәси уйында уйынсыҡ була алмай” тип әйтелә.

        1917 йылдың 15 ноябрендә Башҡорт үҙәк Шураһы икенсе фарманын иғлан итә. Унда “Башҡорт өлкә советы Ырымбур, Өфө, Һамар, Пермь губернияларының башҡорт ерҙәрен Рәсәй Республикаһының автономиялы өлкәһе тип иғлан итә”.

        Өсөнсө башҡорт ҡоролтайы 1917 йылдың 8-20 декабрендә Ырымбур ҡалаһында үтә.

Опрос

Знаете ли вы башкирский язык?

• Популярное
Пресса Башкортостана
Полезные ресурсы